Cầu thang là một bộ phận quan trọng trong kiến trúc nhà ở, không chỉ kết nối giữa các tầng mà còn ảnh hưởng đến tính an toàn, thẩm mỹ và cả nguồn năng lượng – phong thủy gia đình. Việc tính số bậc cầu thang chuẩn khi xây nhà là điều bắt buộc để đảm bảo di chuyển thuận tiện, đúng tiêu chuẩn xây dựng và phù hợp với quan niệm về năng lượng tốt lành.

Thuật Ngữ Cơ Bản Khi Tính Bậc Cầu Thang

Trước khi tính, bạn cần hiểu các thuật ngữ dùng trong cầu thang:

Bậc thang (riser): chiều cao từ mặt bậc này lên mặt bậc kế trên
Chiều sâu bậc (tread): phần bề ngang mà chân đặt lên khi đi lên
Tổng Rise: khoảng cách từ tầng dưới lên tầng trên mà cầu thang phải phủ
Tổng mức tăng: tổng chiều dài cầu thang trên phương ngang

Cách Tính Số Bậc Cầu Thang Theo Kỹ Thuật Xây Dựng

Xác định chiều cao tầng

Trước hết, đo khoảng cách từ sàn tầng này đến sàn tầng kế tiếp. Đây là Tổng mức tăng mà cầu thang cần đáp ứng.

Quy tắc kỹ thuật tiêu chuẩn

Theo các tiêu chuẩn xây dựng và nhân trắc học, bậc thang nhà ở nên có:

Chiều cao bậc (riser): ~15–18 cm là thoải mái nhất
Chiều sâu bậc (tread): ~25–30 cm để bước chân vừa vặn

Điều này giúp cầu thang an toàn và dễ lên xuống cho mọi thành viên trong gia đình.

Công thức tính số bậc thang

Công thức phổ biến để tính số bậc thang theo chiều cao là:

Số bậc = Tổng chiều cao tầng / chiều cao mỗi bậc

Ví dụ:
Nếu tầng cao 3,6 m (360 cm) và bạn chọn bậc cao 18 cm:

360 ÷ 18 = 20 bậc

→ Như vậy cầu thang sẽ có 20 bậc, trong đó phần đàu tiên thường tính từ sàn tầng dưới và bậc cuối chính là sàn tầng trên.

Công thức – tăng tiện nghi

Ngoài ra còn có công thức giúp chọn sự kết hợp giữa chiều cao và chiều sâu bậc sao cho dễ đi nhất: 2 × (chiều cao bậc) + (chiều sâu bậc) ≈ 60–65 cm

Ví dụ: Nếu chiều cao mỗi bậc là 17,5 cm → thì chiều sâu bậc nên ~25–30 cm để tổng đạt ~63 cm — tạo cảm giác bước tự nhiên nhất.

Cách tính bậc cầu thang theo sinh lão bệnh tử

Trong phong thủy nhà ở, số bậc cầu thang thường được tính theo vòng tuần hoàn Sinh → Lão → Bệnh → Tử (4 cung lặp lại). Mục tiêu là bậc cuối cùng rơi vào cung “Sinh” (tốt nhất), hoặc ít nhất tránh rơi vào “Bệnh” và “Tử”.

Đánh số bậc từ 1 đến hết (tính cả bậc cuối cùng ở tầng trên).

Cứ 4 bậc lặp lại 1 vòng:

Số thứ tự	Cung
1	Sinh
2	Lão
3	Bệnh
4	Tử
5	Sinh
6	Lão
7	Bệnh
8	Tử
…	…

Công thức nhanh: Số bậc = 4n + 1 (n = 0,1,2,3…)

Những số bậc đẹp thường dùng:

13 bậc (4×3+1)
17 bậc (4×4+1)
21 bậc (4×5+1)
25 bậc (4×6+1)

Ví dụ thực tế

Nếu cầu thang có 17 bậc
→ 17 chia 4 dư 1
→ rơi vào cung Sinh ✅ (tốt)
Nếu có 16 bậc
→ 16 chia 4 dư 0
→ rơi vào cung Tử ❌ (không tốt)

Tiêu Chuẩn Cầu Thang Theo Xây Dựng

Khi tính số bậc, bạn cũng nên tham khảo các tiêu chuẩn an toàn cho cầu thang:

Chiều cao bậc tối đa khoảng 18 cm
Chiều sâu bậc tối thiểu khoảng 25 cm
Chiều rộng thân thang nên khoảng từ 0,9 m đến 1,2 m để di chuyển thoải mái
Góc dốc lý tưởng thường nằm trong khoảng từ 30°–37° để dễ đi lên xuống

Những tiêu chuẩn này giúp cầu thang an toàn, không quá dốc, phù hợp với mọi lứa tuổi.

Cách Tính Số Bậc Cầu Thang Theo Phong Thủy

Ngoài kỹ thuật xây dựng, nhiều gia đình Việt còn tính số bậc cầu thang theo quy luật phong thủy “Sinh – Lão – Bệnh – Tử” để mong cầu tài lộc, sức khỏe và bình an.

Công thức phong thủy phổ biến

Quy luật này chia vòng đi lên thành 4 cung:

1 = Sinh (tốt)
2 = Lão
3 = Bệnh
4 = Tử

Sau đó tiếp tục chu kỳ Sinh–Lão–Bệnh–Tử… Vì vậy, số bậc theo phong thủy đẹp sẽ là:

Số bậc = 4n + 1

Trong đó “n” là số chu kỳ lặp lại. Ví dụ: 4×4 + 1 = 17 bậc rơi vào cung Sinh (nhiều người coi là may mắn).
Một số con số đẹp được nhiều người áp dụng: 17, 21, 25,… — tất cả đều rơi vào cung Sinh theo quy luật trên.

Lưu ý: Phong thủy không hoàn toàn quyết định kỹ thuật mà nên kết hợp với tiêu chuẩn xây dựng để đảm bảo an toàn.

Ví Dụ Tính Số Bậc Cầu Thang

Giả sử tầng cao là 3,15 m (315 cm) và bạn muốn bậc thang cao ~15 cm: 315 ÷ 15 = 21 bậc → Như vậy số bậc là 21 — vừa đúng tiêu chuẩn kỹ thuật vừa rơi vào cung Sinh phong thủy theo quy luật 4n+1.

Lưu Ý Khi Tính Bậc Cầu Thang

Thường chọn bậc lẻ hơn bậc chẵn vì phong thủy coi số lẻ tạo sự thăng tiến hơn.
Khi chiều cao tầng không chia đều theo kích thước bậc chuẩn, bạn có thể điều chỉnh chiều cao bậc nhỏ hơn hoặc lớn hơn chút ít để đạt số bậc tốt nhất.
Luôn chọn kích thước phù hợp với đặc điểm người sử dụng — người già, trẻ nhỏ nên bậc thấp và sâu hơn để dễ đi.